نکات مهم و امتحانی فصل نهم
نکات مهم و امتحانی
(ایمنی فردی، تکنیکهای بدن، پیشگیری از آسیبها، تجهیزات، سقوط، شوک، سوختگی، مهار فیزیکی)
1. اصول ایمنی و نقش کمکپرستار
ایمنی یکی از پنج اصل مراقبتی است.
اگر کمکپرستار خودش ایمن کار نکند، نمیتواند ایمنی مددجو را تأمین کند.
شناخت فرد، محیط و خطرات، اساس پیشگیری از حادثه است.
2. محافظت از بدن و مکانیک صحیح بدن
سه اصل مکانیک بدن:
راستای قرارگیری (Posture)
تعادل (Balance)
هماهنگی (Coordination)
مهمترین نکات:
ایستادن صحیح: پاها به اندازه عرض شانه، زانوها کمی خم، شانهها صاف، شکم منقبض، سر مستقیم.
نشستن صحیح: زانو و لگن در یک سطح، کمر صاف، شکم منقبض.
بار را نزدیک بدن نگه دارید.
همیشه از زانو خم شوید، نه از کمر.
منبع قدرت باید پاها و باسن باشند.
پاها باید حدود ۳۰ سانتیمتر از هم فاصله داشته باشند.
هنگام چرخش، با پاها بچرخید؛ کمر را نچرخانید.
قبل از هر بلند کردن: برنامهریزی + درخواست کمک در صورت نیاز.
3. استفاده ایمن از تجهیزات و وسایل چرخدار
دفترچه راهنما را بخوانید؛ قبل از استفاده، وسیله را امتحان کنید.
اگر وسیله سالم نبود، هرگز استفاده نکنید → گزارش به پرستار.
تجهیزات چرخدار (تخت، ویلچر، صندلی حمام):
کنترل ترمزها قبل از هر استفاده الزامی است.
اگر ترمز سالم نباشد: استفاده ممنوع.
قبل از نشاندن مددجو روی ویلچر:
قفل کردن چرخها
بررسی سلامت صندلی
4. نردههای کنار تخت
نردهها میتوانند محدودکننده فیزیکی محسوب شوند.
خطرات نردهها:
گیر افتادن سر یا بدن
بالا رفتن و سقوط
نحوه استفاده از نردهها باید در برنامه مراقبتی مشخص شده باشد.
باید قبل از استفاده، کارکرد صحیح + نقاط گیر بررسی شود.
5. عوامل خطر آسیب در مددجویان
اختلالات حسی: کاهش بینایی، شنوایی، لمس → ناتوانی در تشخیص خطرات
گیجی و ناآگاهی: (دمانس، داروها، محیط جدید) → تصمیمگیری ناایمن
ضعف حرکتی: (فلج، پارکینسون، سکته) → افزایش خطر سقوط
6. پیشگیری از سقوط (مهمترین بخش امتحانی)
پاک کردن فوری مایعات از زمین
نور مناسب محیط، استفاده از نور غیرمستقیم هنگام شکایت مددجو
دور کردن موانع و سیمها از مسیر
بررسی استحکام نردهها، دستگیره حمام و توالت
چک کردن عینک مددجو
آشنا کردن محیط برای تازهواردان و بیماران گیج
قفل کردن ویلچر قبل از نشاندن یا رها کردن مددجو
لباس و کفش غیرلغزنده
قبل از ایستادن، مددجو باید مدتی در لبه تخت بنشیند
قرار دادن وسایل لازم در دسترس برای جلوگیری از برخاستن خودسرانه
پاسخ سریع به زنگ هشدار
7. شوک الکتریکی
قبل از استفاده از وسایل برقی: سیم سالم، بدنه سالم، بدون لختی.
وسایل را از آب و رطوبت دور نگه دارید.
در زمان اتصال/قطع دوشاخه:
دستگیره دوشاخه را بگیرید، نه کابل را.
برای افراد گیج یا کودکان:
استفاده از پوشش پلاستیکی پریز
چند وسیله نباید به یک پریز وصل شود؛ سیم اضافه فقط موقت مجاز است.
8. سوختگی
آب حمام:
اول آب سرد را باز کنید و آخر هم آب سرد را ببندید.
دمای مناسب را با ساعد چک کنید.
دما باید زیر ۱۱۵ درجه فارنهایت باشد.
نوشیدنیها و غذاهای داغ باید کمی سرد شوند.
کیسه آب گرم:
باید در پوشش و حوله باشد
بیش از ۲۰ دقیقه نماند
هر ۵ دقیقه پوست چک شود
مددجو نباید روی آن بخوابد
9.مسمومیت
همه مواد خطرناک یا داروها باید:
برچسب دقیق داشته باشند
در کابینت قفلشده قرار گیرند
مصرف مقدار زیاد داروی صحیح نیز نوعی مسمومیت است.
10. گزارش حوادث (بسیار امتحانی)
باید تمام حوادث گزارش شوند، حتی بدون آسیب.
هدف: پیشگیری در آینده، نه پیدا کردن مقصر.
گزارش باید حقایق واقعی باشد، نه عقاید شخصی.
موارد گزارش:
چه کسی؟
چه اتفاقی؟
کجا؟
چه زمانی؟
شاهد چه کسی؟
کمک اولیه توسط چه کسی و چه نوع؟
وضعیت قبل/بعد از حادثه (هوشیاری، گیجی)
11. محدودکنندههای فیزیکی و مشکلات آنها
عوارض مهم:
خطر اختناق
بهدام افتادن و آسیب جدی
مشکلات روحی: بیقراری، افسردگی، کاهش عزتنفس
مشکلات بیحرکتی:
زخم بستر
لخته خون
پنومونی
یبوست و بیاختیاری
کاهش تون عضلانی
آسیب بافت و عصب در اثر بستن محکم
مشکلات دفع روده و مثانه
12.شرایط لازم قبل از استفاده از مهارها
داشتن دستور پزشک/پرستار متخصص (نوع + مدت + دلیل)
باید تمام جایگزینها ابتدا امتحان و ثبت شوند
دلیل استفاده باید کاملاً پزشکی باشد
نباید برای راحتی کارکنان یا تنبیه مددجو باشد
باید برای مددجو یا خانواده توضیح داده شود
13. مراقبت از مددجوی دارای مهار
مدام کنترل شود تا احساس رهاشدگی نکند
هر ۲ ساعت مهار باز شود؛
ادرار و مدفوع
تغییر وضعیت
کشش عضلات
بررسی پوست (قرمزی/آسیب)
نوشیدنی و غذا
مشاهده و گزارش فوری تغییرات رفتاری
14. اهمیت آمادهسازی و پایان کار در مهارتهای بالینی
باید همیشه قبل و بعد از هر مهارت اجرا شوند
هدف: ایمنی، حفظ حقوق مددجو، پیشگیری از آسیب
